Дебиторлық берешектің айналымдылығы және DSO Ақшаңыз жөнелтуден төлемге дейін неше күн жүреді
DSO жөнелтуден ақшаның шотқа түсуіне дейін орта есеппен неше күн өтетінін көрсетеді, ал айналымдылық — дебиторлық берешектің кезең ішінде неше рет «айналатынын». 1С-тегі түсім мен дебиторлық берешекті енгізіңіз: калькулятор екі көрсеткішті де есептеп, оларды шарттарыңыздағы төлем мерзімімен салыстырады және клиенттер тезірек төлей бастаса, айналымға қанша ақша қайтатынын көрсетеді.
Есептегі дебиторлық берешек: 48 300 000 ₸ (кезең соңында).
Айналымға шамамен 3 666 667 ₸ қайтады. Жылдық 18% мөлшерлеме бойынша бұл жылына 660 000 ₸, немесе айына 55 000 ₸ — Basic тарифінің бағасынан (24 900 ₸) көп.
Есеп браузеріңізде жүреді, сандар ешқайда жіберілмейді.
Бір нәрсе туралы екі сан: жөнелту ақшаға қаншалықты тез айналады
DSO, яғни дебиторлық берешектің айналым кезеңі, — жөнелтуден төлемге дейін орта есеппен өтетін күн саны. Айналымдылық коэффициенті — дебиторлық берешектің кезең ішінде неше рет «айналып» үлгеретіні. Бұл бір ойдың екі жағы: жылдық айналымдылық 365-ті DSO-ға бөлгенге тең.
DSO-да ең бастысы — абсолютті сан емес, оны шарттарыңыздағы төлем мерзімімен салыстыру. Клиенттерге 30 күн берсеңіз, ал DSO — 45 болса, клиенттер ақшаны орта есеппен шарттағыдан 15 күн ұзақ ұстайды. Күндік түсімге көбейтілген осы 15 күн — сізге емес, клиенттерге жұмыс істейтін ақша.
Калькуляторда әдепкі бойынша біздің дашбордтағы демо-компанияның сандары тұр: 48,3 млн ₸ дебиторлық берешек және 90 күндегі шамамен 33 млн ₸ жөнелту. 90 күн кейінге қалдыру кезінде DSO 132 күн шығады, яғни клиенттер ақшаны шарттағыдан 42 күн ұзақ ұстайды.
Дебиторлық берешектің айналымдылығын қағазда қалай есептеуге болады
Калькулятор дәл осыны істейді. Орташа дебиторлық берешек — кезең басындағы және соңындағы қалдықтардың жарты сомасы. Бастапқы қалдық көрсетілмесе, соңғы қалдық алынады: сервистің өзі де DSO-ны осылай есептейді.
кезеңдегі түсім ÷ орташа дебиторлық берешекорташа дебиторлық берешек ÷ кезеңдегі түсім × кезеңдегі күн саны48,3 млн ÷ 33 млн × 90 ≈ 132 күн.365 ÷ DSO365 ÷ 132 ≈ жылына 2,8 рет.(DSO − төлем мерзімі) × күндік түсім(132 − 90) × 366 667 ₸ ≈ 15,4 млн ₸.DSO-ны ондаған күнге бұрмалайтын бес қате
Формула қарапайым, қателік оған не қойылатынында. Қорытынды жасамас бұрын сандарыңызды осы тізім бойынша тексеріңіз.
1С-те дебиторлық берешек ҚҚС-пен, ал пайда мен залал туралы есептегі түсім — ҚҚС-сыз. 16% мөлшерлемеде (ҚР Салық кодексінің 503-бабы) мұндай араластыру DSO-ны 16%-ға асырып көрсетеді: 132 күннің орнына 153 күн шығады. Екі санды да ҚҚС-пен алыңыз, мысалы, кезеңдегі 1210 шотының дебеті бойынша айналымды.
Қолма-қол ақшаға және алдын ала төлеммен сату дебиторлық берешек тудырмайды. Оларды түсімде қалдырсаңыз, DSO шын мәніндегіден жақсы болып шығады.
Клиент алдын ала төлесе, оның қарызы жоқ. Аванстарды сол клиент пен шарт бойынша дебиторлық берешектен шегеріңіз, әйтпесе DSO жоқ қарыз бойынша есептеледі.
Ірі жөнелту болған айда DSO төмендейді, тыныш айда — өседі. Бірдей кезеңдерді салыстырыңыз: тоқсанды тоқсанмен, қыркүйекті өткен жылғы қыркүйекпен.
Қайтуы екіталай ескі қарыздар DSO-ны ұлғайтып жібереді. Оларды 90+ ескіруі бойынша бөлек қарап, не істеу керегін шешіңіз: өндіріп алу ма, әлде есептен шығару ма.
Сервистің өзі DSO-ны қалай есептейді
Директордың дашбордында DSO 1С-пен әр алмасудан кейін жаңарады: сатып алушылардың аванстарын шегергендегі ағымдағы дебиторлық берешек соңғы 90 күндегі жөнелтулерге бөлініп, 90-ға көбейтіледі. Екі сан да 1С-тегі есеп айырысулардан алынады, сондықтан олардағы ҚҚС бірдей.
Соңғы 90 күнде жөнелту болмаса, есеп кезеңі өздігінен 180, кейін 365 күнге дейін ұзарады. Қасында — қарыздардың себеттер бойынша ескіруі және әр клиенттің төлем тәртібі: ақшаны шарттағыдан ұзақ нақты кім ұстап отырғаны көрінеді.
Жөнелтуден ақшаға дейінгі жолды не қысқартады
DSO-ны айыппұлдар емес, тәртіп төмендетеді: клиентке уақытында еске салынды, төлем күні жазылды және ескі қарыз жабылмайынша жаңа партия жөнелтілмеді.
DSO-ның ең арзан күндері — болмай қалған күндер. Автоматты еске салулар компанияңыздың атынан поштаға, ал Standard және Enterprise тарифтерінде WhatsApp-қа да жіберіледі. Төлем 1С-тен келгенде олар тоқтайды.
Транштар кестесі бар төлем уәдесі «ай басында төлейміз» дегенді нақты күндерге айналдырады, ал бұзылған транш бірден қайта жұмысқа оралады.
Сома мен мерзім бойынша кредиттік лимит: менеджер мерзімі өткен берешегі бар клиентті жаңа жөнелтуден бұрын стоп-парақта көреді.
Айналымдылық және DSO туралы жиі қойылатын сұрақтар
Дебиторлық берешектің айналымдылығы қалай есептеледі?
Кезеңдегі түсімді сол кезеңдегі орташа дебиторлық берешекке бөліңіз. Орташасы — кезең басындағы және соңындағы қалдықтардың жарты сомасы. Мысалы, орташа дебиторлық берешек 48,3 млн ₸ болғанда тоқсандағы 33 млн ₸ жөнелту тоқсанына 0,68 айналым береді.
DSO деген не және оны қалай есептеуге болады?
DSO — дебиторлық берешектің күнмен есептелген айналымдылығы, яғни жөнелтуден төлемге дейін орта есеппен неше күн өтеді. Формула: орташа дебиторлық берешек ÷ кезеңдегі түсім × кезеңдегі күн саны. 48,3 млн ₸ ÷ 33 млн ₸ × 90 күн ≈ 132 күн.
Қандай DSO қалыпты деп саналады?
Бағдар — шарттарыңыздағы төлем мерзімі. Егер төлемді 30 күнге кейінге қалдырсаңыз, DSO шамамен 30–35 күн болса — қалыпты, ал 60 болса, клиенттер ақшаны орта есеппен шарттағыдан екі есе ұзақ ұстайды деген сөз. Динамиканы да салыстырыңыз: сол талаптарда DSO-ның өсуі — дабыл белгісі.
Түсімді ҚҚС-пен алу керек пе, әлде онсыз ба?
Дебиторлық берешекті қалай алсаңыз, солай. 1С-те 1210 шоты бойынша дебиторлық берешек ҚҚС-пен көрсетіледі, сондықтан түсімді де ҚҚС-пен алыңыз, мысалы, кезеңдегі 1210 шотының дебеті бойынша айналымды. 16% мөлшерлемеде ҚҚС-сыз түсім DSO-ны 16%-ға асырып көрсетеді.
Айналымдылық коэффициенті айналым кезеңінен немен ерекшеленеді?
Бұл бір өлшемнің екі жағы. Коэффициент дебиторлық берешек кезең ішінде неше рет айналатынын көрсетеді, айналым кезеңі (DSO) — бір айналым неше күнге созылатынын. Жыл бойынша олар былай байланысты: DSO = 365 ÷ коэффициент.
Есептеуге арналған деректерді 1С-тен қайдан алуға болады?
Дебиторлық берешекті — 1210 шоты бойынша айналым-сальдо ведомосінен кезең басына және соңына, алынған аванстарды шегеріп. ҚҚС-пен түсімді — сол кезеңдегі 1210 шотының дебеті бойынша айналым ретінде, қолма-қол ақшаға және алдын ала төлеммен сатуды қоспай.
DSO-ны 1С-іңіздегі деректер бойынша есептейміз
- 130 минуттық қоңырау1С базаңызға сыртқы өңдеуді қосамыз. Базаны интернетке ашпаймыз.
- 2DSO және ескіру90 күндегі жөнелтулер бойынша DSO, 0–30, 31–60, 61–90 және 90+ себеттері бойынша қарыздар.
- 3Ақшаны кім ұстап отырШарттағыдан ұзақ төлейтін клиенттер және кімнен бастау керек.